WICO campus Mater Dei
Een stukje geschiedenis

11 september 1900
Keuze van Overpelt als vestigingsplaats voor het ‘Moederklooster der Religieuzen Ursulinen van het bisdom Luik’(1).

Na de oprichting van de chemische industrie in 1888 en later de zinknijverheid, kende Overpelt een enorme bevolkingstoename. Daardoor ontstonden nieuwe noden o.a. aan onderwijs. De zuster Ursulinen waren in Noord-Limburg bekend omdat zij al 60 jaar een lagere school openhielden in Hamont.

20 oktober 1902
De eerste 8 zusters kwamen in Overpelt wonen. Een dag later begonnen de lessen in de nieuwe lagere school. De school telde onmiddellijk 170 leerlingen verdeeld over drie graadsklassen.
Twee jaar later begonnen de zusters met een ‘bewaarschool’, zoals de kleuterschool toen in de volksmond genoemd werd.

1914-1918
Goed nieuws: in 1914 keurde het Belgische parlement de wet op de leerplicht goed. Kinderen moesten vanaf dat moment tot 14 jaar naar school gaan. Pas na de Eerste Wereldoorlog werd de wet echt van toepassing.
Slecht nieuws: de Eerste Wereldoorlog brak uit en zorgde ook in onze school voor vier moeilijke jaren. De zusters gaven hun 600 leerlingen elke dag warme soep.
Toch waren de zusters in 1915 in staat om een ‘keukenleergang’ op te richten.
“Het doel was dat de kinderen zouden leeren de producten, die ons van Amerika toekwamen, zuinig te gebruiken en er tevens een voedzame spijs van te bereiden”

1 oktober 1920
De echte start van de technische school. Het werd een naaischool voor meisjes.
“Kort na den oorlog werd het, om zoo te zeggen, een algemeen gebruik dat de meisjes, die de lagere school verlaten hadden, dagelijks met den trein naar Hasselt gingen om daar te leeren naaien.” Op aanraden van de parochiepriesters, “die in die herhaalde reizen met recht een struikelsteen zagen voor de deugd van die meisjes “ werd de naaischool en een leergang huishoudkunde opgericht. Onmiddellijk waren er 50 meisjes die de lessen volgden. Na drie jaar mochten de leerlingen deelnemen aan het examen van huishoudkunde en na het 4de jaar konden zij het getuigschrift van bekwaamheid bekomen.

1 september 1938
De oprichting van een Middelbare Beroepsschool of vakschool voor meisjes. Deze school werd opgericht ‘om onze jeugd te beschermen tegen het gevaar van een officiële, gemengde school en tevens om aan onze leerlingen de gelegenheid te verschaffen zich meer te ontwikkelen en zich voor te bereiden op verdere studies…’
Snel werd duidelijk dat de schoolgebouwen te klein waren. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het onmogelijk om te bouwen. Dat duurde tot 1952.

1948
In het jaar waarin in België vrouwen stemrecht kregen, startte het internaat met één interne. In 1966 bereikte het internaat zijn topjaar met bijna 100 internen. In september 1985 werd het internaat gesloten, voor de congregatie werd het onmogelijk om het internaat te blijven organiseren.

Jaren 50
In de Technische en Beroepsschool werd een handelsafdeling opgericht. In 1954 werd de Oude en de Moderne Humaniora van de Ursulinen van Hamont overgeplaatst naar Overpelt. De school werd ondergebracht in het huis Smets en kreeg de naam Immaculata. (Nu staat daar het bejaardentehuis met dezelfde naam.)
In 1956 was het gebouw langs de Kloosterstraat klaar en verhuisde de humaniora naar de Kloosterstraat. Instituut Mater Dei was een feit. Onmiddellijk veranderde ook de naam van de vakschool in Technisch Instituut Mater Dei.
De scholen kenden zo’n groot succes dat er al in 1956 beslist werd om naast de kapel een nieuw gebouw te zetten voor het Technisch Instituut.

Beide scholen leefden hun eigen leven, zelfs als men lokalen gebruikte in hetzelfde gebouw dan was er nog geen contact tussen de leerlingen en leerkrachten. Toch was in beide scholen de visie van de zusters Ursulinen op onderwijs dezelfde nl. de zorg voor de totale leerling, de openheid en de zoektocht naar evenwicht tussen discipline en vrijheid.

Het Technisch onderwijs werd uitgebreid met een nieuwe kantoorafdeling en de humaniora kon de volledige waaier uitbouwen.

1971
In 1970 had het VVKSO (het Verbond van het Katholiek Onderwijs) de scholen uitgenodigd om zich kandidaat te stellen voor de overschakeling naar het VSO. Om in aanmerking te komen moest men zoeken naar een koppelschool om de integratie van ASO en TSO (eventueel BSO en KSO) tot stand te brengen. Voor Mater Dei lag de koppelschool op hetzelfde terrein. Het Technisch Instituut en het Instituut werden nog slechts één school nl. Mater Dei.
Simon en Garfunkel schreven hun ‘Bridge over troubled water’. In de beginjaren van het VSO was het water dikwijls nogal troebel, maar door samen te werken en te experimenteren kreeg dat VSO een duidelijk onderwijsprofiel.

Mater Dei kon een eigen onderwijsproject uitbouwen. Ouders en leerlingen apprecieerden duidelijk de onderwijsvisie. De integratie van beide scholen, het belang van een zorgvuldige leerlingenoriëntatie, de uitgestelde studiekeuze, de uitbouw van binnenklasdifferentiatie en de samenwerking tussen alle participanten werden met veel inzet gerealiseerd en beloond met een stijgend leerlingenaantal. In 1978 waren er dat 1070.

Jaren 80
Om de grote groep leerlingen goed op te vangen werd een nieuwbouw gerealiseerd die in 1983 in gebruik werd genomen. In hetzelfde jaar werd Mater Dei opengesteld voor jongens. Maar in alle bescheidenheid, het op de markt komen van het eerste MS Word programma zal een grotere invloed hebben op de onderwijswereld.

Het documentatiecentrum kwam tot stand en evolueerde mee met de mogelijkheden en heet nu Openleercentrum waar boeken, tijdschriften, DVD’s, computers met internet de wereld opentrekken voor onze leerlingen.

In 1988 werd het ministerie van onderwijs overgeheveld naar de gemeenschappen. Dat jaar werd ook het VSO afgeschaft en werd de eenheidsstructuur opgelegd. Mater Dei had 15 jaar keihard gewerkt om een schitterende VSO uit te bouwen. Vele personeelsleden hebben door die ervaring zichzelf blijvend gevormd tot leerkrachten die zorg besteden aan de totale leerling en werken aan een stimulerend klimaat zodat leerlingen hun talenten kunnen ontwikkelen.

Jaren 90
Het contact tussen personeel en leerlingen in Mater Dei was altijd al behoorlijk intens en direct. Door een aantal maatschappelijke evoluties werd het noodzakelijk om te investeren in leerlingenbegeleiding. Opnieuw was Mater Dei één van de pioniers. Leerkrachten werden gedeeltelijk vrijgesteld om leerlingen te begeleiden die het moeilijk hadden op studiegebied of als er zorgen waren op het socio-emotionele vlak. In de school werd ook onmiddellijk ingegaan op het aanbod van Leefsleutels.

De informatica heeft in dat decennium zijn definitieve plaats verworven in het onderwijs. Mater Dei was behoorlijk snel met de uitbouw van het computerpark.

Het begin van de 21ste eeuw
Op het einde van vorige eeuw en in de beginjaren van deze eeuw ontstonden in alle afdelingen projecten waarmee leerlingen zich op een behoorlijk zelfstandige wijze competenties eigen maken. De virtuele firma, de GIP-proeven (geïntegreerde proeven), de projecten in JGZ (Jeugd- en Gehandicaptenzorg), de seminaries in ASO, de integrale opdrachten in STW en het leerplek leren in logistiek.

Infrastructurele werken namen een aanvang met de uitbreiding van de eetzaal. De nieuwe keuken en de vernieuwde eetzaal werden in gebruik genomen in januari 2006. Het zal hopelijk de start blijken te zijn van een grote renovatie.

Sedert 1 september 1999 behoort Mater Dei tot de scholengemeenschap Sint-Willibrord. Die kreeg een korte roepnaam WICO en Mater Dei werd WICO campus Mater Dei. Het WICO charter, goedgekeurd in 2005, geeft de onderwijsvisie weer van onze school.

In oktober 2005 hebben de zusters Ursulinen met pijn in het hart hun klooster verlaten. Zij wilden onze campus de ruimte geven om zich op nieuwe ontwikkelingen voor te bereiden. De komende jaren zullen aanpassingswerken in het klooster zorgen dat die enorme ruimte klaar is om voor onderwijsdoelen te gebruiken.